فکر کردن با صدای بلند

برچسب‌ها: مورمون

غیرسیاسی‌ترین مستند ممکن از سیاسی‌ترین اتفاق جهان

MITT

مستند «میت» روایت کمپین میت رامنی برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکاست. حدود نیم ساعت اول، ماجرای سال ۲۰۰۸ و باخت میت رامنی به مک کین در انتخابات درون حزبی جمهوریخواهان است و بخش اصلی فیلم هم ماجرای سال ۲۰۱۲ و باخت میت رامنی در برابر باراک اوباما.

اما این یک مستند سیاسی معمولی از یک بازنده سیاسی نیست. در واقع قضیه کاملا برعکس است! این فیلم، غیرسیاسی‌ترین مستند ممکن از یک ماجرای عمیقا سیاسی است. اگر میت رامنی می‌خواست به دنیای سیاست برگردد، این مستند کمک بزرگی برای او بود، ولی گویا او چنین قصدی ندارد.

کمپین ریاست جمهوری آمریکا، یکی از عجیب‌ترین و نفس‌گیرترین رقابت‌های سیاسی جهان است که بخشی از آن بر روی صحنه و با حضور تماشاگران رخ می‌دهد و بخش بزرگی از آن پشت پرده اتفاق می‌افتد. اتفاقات پشت پرده، اوج سیاست‌ورزی رهبرانی است که اگر شطرنج آن پشت را ببازند، اصولا به روی صحنه راه نمی‌یابند.

فیلم «میت» آن ماجراهای پشت پرده را به کلی کنار گذاشته! و همزمان، دوربین به شکلی باورنکردنی و دور از انتظار به میت رامنی و کمپین او نزدیک است. دوربین از لحظاتی تصویربرداری کرده که حتی حضور یک فیلمبردار در آن لحظات باورنکردنی است. نزدیک‌ترین و مهم‌ترین لحظاتی که خانواده رامنی دور هم نشسته‌اند و درباره مسایل کلیدی تصمیم می‌گیرند یا گپ می‌زنند. اما از مشاوران و تیم تبلیغاتی و سیاستمداران در فیلم خبری نیست.

مستند «میت» بیشتر از آنکه روایت یک سیاسیتمدار برای تصدی یکی از مهم‌ترین پستهای جهان باشد، قصه یک مرد است که با خانواده‌اش تصمیم گرفته یک کار بزرگی انجام دهد و وارد این کارزار می‌شود و در نهایت شکست می‌خورد. در فیلم به دقت این شکست از منظری کاملا انسانی تصویر شده است.

معجزه این مستند در جایی است که خیلی زود جمهوریخواه بودن میت رامنی اهمیت خود را از دست می‌دهد و دیگر مهم نیست که او درباره بیمه خدمات درمانی یا ازدواج همجنسگراها یا جنگ عراق و برنامه هسته‌ای ایران چه فکر می‌کند. چیزی که مهم است احساس او برای حضور در نخستین مناظره با باراک اوباماست. و اینکه او از اوباما ترسیده! و زنش – کاملا دستپاچه – سعی می‌کند به او امید بدهد و او با نگرانی یادآوری می‌کند که اوباما یک سخنران قهار است و از اینها مهمتر، رییس‌جمهور آمریکاست و مناظره کردن با مردی با این قدرت اصلا آسان نیست.

mitt 2

کمپین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، لحظات زیادی جلوی دوربین دارد. اما لحظاتی دیدنی هم پشت صحنه هست. مثل صحنه‌ای که رامنی از مناظره دوم با اوباما بیرون می‌آید و همه مشاوران و مدیران کمپین را پشت سر می‌گذارد و وارد اتاقی می‌شود که خودش و فرزندانش نشسته‌اند. جایی که تا دو دقیقه پیش یکی از پسرهایش با ناراحتی سرش را گرفته بود و می‌گفت که پدرش در مناظره گند زده! تصاویر واکنش این آدمها وقتی پدرشان را می‌بینند و واکنش رامنی وقتی می‌داند در مناظره خراب کرده، واقعا قابل ارزشگذاری نیستند.

بخش دیدنی و جذاب این مستند هم شکست رامنی در روز پایانی است. لحظه به لحظه با او از جایی که آرا می‌آیند تا لحظه‌ای که شکست را می‌پذیرد و در میان اشک و آه اطرافیانش، از کمپین خداحافظی می‌کند.

هیچ وقت به این موضوع فکر کرده‌اید که وقتی یک نامزد انتخابات ریاست جمهوری می‌بازد، لحظه‌ای هست که سرویس مخفی آمریکا او را به خانه‌اش می‌رساند و برای همیشه با او خداحافظی می‌کند و در خانه تنهایش می‌گذارد؟ در واقع محافظینی که در طول مدت کمپین با او بوده‌اند، خیلی زود بعد از انتخابات دیگر دلیلی برای محافظت از او ندارند. او را به خانه‌اش می‌رسانند و می‌روند.

 نقطه اوج مستند «میت» جایی است که مخافظان او را به خانه‌اش می‌رسانند و او با همسرش بعد از یک سفر چند ماهه وارد خانه می‌شود و می‌رود به اتاق نشیمن و روی یک صندلی راحتی می‌نشیند. لحظه‌ای که به شکل غم‌انگیزی یادآوری می‌کند او هم انسانی است مانند بقیه. و شکست سنگینی در زندگی متحمل شده!

نامزدی میت رامنی، شبیه نامزدی یک بهائی برای ریاست جمهوری ایران است

با رای اين هفته ايالت تگزاس به ميت رامنی، سوت دقيقه ۹۰ رقابت برای نامزدی حزب جمهوريخواه در انتخابات رياست جمهوری آمريکا زده شد.

ميت رامنی تعداد آرای ضروری برای نامزدی را به دست آورد. و برای اولين بار در تاريخ ايالات متحده، يک مورمون، نامزد رياست جمهوری آمريکا شد. همچنين در تاريخ مورمون‌ها هم برای اولين بار، يک نفر از اين فرقه يا دين، برای تصدی بالاترين مقام سرزمين موعودشان – يعنی آمريکا – نامزد شد.

حالا زمانش رسيده تا هم جهانيان و هم خود مردم آمريکا، اطلاعاتشان را درباره مورمونها افزايش دهند. برای ايرانی‌ها هم سرنوشت سياسی ايالات متحده اين روزها از هر زمان ديگر مهمتر شده است.

درباره اينکه مورمونيسم يک دين مستقل است يا يکی از فرقه‌های دينی ديگر به نام مسيحيت، اختلاف نظر وجود دارد.

اما مورمون‌ها به هر شکل جوزف اسميت، بنيانگذار مورمونيسم را «پيامبر» می‌خوانند و معتقدند که خدا به همراه فرزندش، عيسی مسيح بر او ظهور کرده است تا مردم جهان را به راه راست واقعی و رستگاری واقعی رهنمود کند، چون کليسای مسيحيت از روز اول اين کار را به درستی انجام نداده و هيچ کدام از مذاهب مسيحی جهان، حقانيت ندارند.

تفاوت‌های بنيادين مسيحيت با مورمونيسم موجب شده تا هيچ کدام از کليساهای اصلی مسيحيت، مورمون‌ها را مسيحی نشناسند حتی اگر خودشان سعی کنند با درشت چاپ کردن نام عيسی مسيح در لوگوی کليسای خود، چنين تصوری را القا کنند.

از نظر جريان‌های مسيحی، مورمون‌ها يک دين مجزا هستند. و بر اساس اعتقادات يک مورمون، تنها راه سعادت اخروی، گرويدن به مورمونيسم و غسل تعميد به روش مورمونيسم است.

راحت‌ترين راه برای درک بهتر اوضاع آمريکا، مقايسه‌ای است که در عنوان اين نوشته می‌بينيد: کمابيش شرايط شبيه به حالتی است که روزی يک بهايی، نامزد رياست جمهوری ايران شود.

بهائيت و مورمونيسم، دو دين همسن و سال هستند. بهائيت يک دين ايرانی است. مورمونيسم هم يک دين آمريکايی است. و هر دو می‌توانند در کنار ارضای نياز دين‌جويی برخی از انسان‌ها، احساسات ملی‌گرايانه آنها را نيز ارضا کنند. در هر دو دين، نياز پرستش، بدون وابستگی به بيگانگان رفع می‌شود. و پيروان هر دو دين در کشورهای خود، به سختی آزار ديده‌اند و شکنجه شده‌اند.

هر دوی اين دينها، زمانی مهم‌ترين خطر برای امنيت عمومی تلقی شده‌اند و در هر دو کشور آمريکا و ايران، به شدت تلاش شده تا مورمونيسم و بهائيت، از اساس از بين بروند.

اما مسير رشد بهائيان در ايران، با وقوع انقلاب شيعی، به سوی سرنوشتی تلخ‌تر از سالهای ميانی قرن ۱۹ میلادی منحرف شد. در آمريکا کاتوليک‌ها يا پروتستان‌ها انقلاب مذهبی نکردند و برعکس بر ميزان تحمل مذهبی آنها در سه دهه اخير افزوده شده است.

حالا کار به جايی رسيده که يک مورومون می‌تواند نامزد رياست جمهوری و به شکل بالقوه رئيس جمهوری آمريکا شود. شايد اگر در ايران انقلاب نمی‌شد و امروز يک جمهوری سکولار در کشور حاکم بود هم، يک بهائی می‌توانست نامزد رياست جمهوری بشود.

رياست جمهوری يک مورمون از يک زاويه ديگر نيز جالب است. در کتاب «مورمون» که کتاب مقدس پيروان اين دين است و توسط جوزف اسميت در نيمه نخست قرن ۱۹ نوشته شده، ايالات متحده آمريکا جايگاهی ويژه و روحانی دارد.

در اين کتاب آمده – و مورمون‌ها باور دارند – که عيسی مسيح، دو هزار سال قبل به آمريکا سفر کرده است. از نظر مورمون‌ها، سرخپوستها، قبيله گمشده يهوديان هستند. و ايالات متحده، سرزمين موعودی است که مسيح در آن ظهور خواهد کرد، نه اسرائيل و اورشليم.

از نظر آنها، اورشليم در واقع در جايی است به نام «ايندپندس» در ايالت ميزری. حتی جوزف اسميت، پيامبر مورمون‌ها در زمانی که در اين شهر زندگی می‌کرد سعی کرد، جايی را به نام «صهيون» بسازد اما سرمايه‌گذاری مالی اشتباه و از دست رفتن پول در بازار سهام، موجب ورشکستگی او و مهاجرتش از ايندپندس شد.

حالا با رياست جمهوری احتمالی يک مورمون، عملا يک نفر با عقايد آخرالزمانی شبيه به محمود احمدی‌نژاد (با شيعه‌گری آخرالزمانی‌اش) قدرت سياسی سرزمين موعودش را به دست می‌گيرد!

مورمون‌ها معقدند که قانون اساسی ايالات متحده از جمله مقدمات ظهور دوباره عيسی مسيح و رستگاری ابدی مورمون‌هاست.

حالا با رياست جمهوری يک مورمون، عملا يک نفر با عقايد آخرالزمانی شبيه به محمود احمدی‌نژاد (با شيعه‌گری آخرالزمانی‌اش) قدرت سياسی سرزمين موعودش را به دست می‌گيرد! و شب‌ها موقع خواب دعا می‌کند که مسيح در ايندپندس ظهور کند و پوز احمدی‌نژاد بخورد. همانطور که احمدی‌نژاد هر شب سر نماز خواهان ظهور زودتر مهدی از توی چاه جمکران است.

اگر مشتاقيد در آستانه انتخابات رياست جمهوری آمريکا بيشتر درباره مورمون‌ها بدانيد، می‌توانيد مستند دو قسمتی PBS را درباره مورمون‌ها ببينيد. (اين مستند از سری مستندهای American Experience است که سری بسيار آبرومندی است و مستندهايش کلی جايزه برده‌اند):

قسمت اول را از اينجا ببينيد. (لينک به سايت PBS – مدت مستند ۱۱۱ دقيقه)

در قمست اول اين مستند، تاريخ صدر مورمونيسم را خواهيد ديد. ظهور حضرت جوزف اسميت، وحی الهی، نوشتن «کتاب مورمون» به امر الهی و طبيعتا دستور الهی اختيار همسران بی‌شمار و دستور پروردگار رحمان و رحيم به پيروانش: اگر پولتان می‌رسد، زن‌های بيشتری را به همسری خود درآورديد، ثواب دارد.

قسمت دوم را از اينجا ببينيد. (لينک به سايت PBS – مدت مستند ۱۱۲ دقيقه)

در قسمت دوم چگونگی قدرت گرفتن مورمون‌ها در جامعه آمريکا را خواهيد ديد. اينکه روش تبليغ اين دين به چه شکل است و چگونه در يک دين، دو سال تبليغ دينی، به يک وظيفه مذهبی مهم – شبيه به سربازی – برای تمامی ۱۹ ساله‌های مورمون تبديل شده است. (میت رامنی هم دو سال از عمرش را وقف تبلیغ مورمونیسم کرده است.) و اينکه شعبه اصلی مورمون‌ها چگونه چالش‌های اصلی قرن بيستم را از سر گذارند: ممنوع کردن چند همسری، زير پاگذاشتن قانون نژادپرستانه شيطان بودن سياهپوستان در مورمونیسم و حالا گرفتاری دائمی مورمون‌ها با حقوق زنان و حقوق همجنسگرايان.

از مجموعه هلو برو توی گلوی کتاب‌های «يک آشنايی خیلی کوتاه» که توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر می‌شوند، يک «آشنایی خیلی کوتاه با مورمونيسم» منتشر شده است. اين کتاب هم يک راه راحت و مطمئن و سريع برای آشنايی دقيق با اين دين است.

اطلاعات اين يادداشت درباره مورمونيسم از اين کتاب و مستند PBS نقل شده‌اند.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: